Zamiast listy „must have” – uporządkowany przegląd. Najpierw to, co faktycznie pokazały targi i wystawy 2025–2026, potem materiały, które w klimacie śródziemnomorskim sprawdzają się od pokoleń, a na końcu – wyraźnie oznaczone – moja własna perspektywa projektantki.
Śródziemnomorskie wnętrze zaczyna się zwykle od materiału, a nie od mebla: od kamienia, który jest chłodny pod stopą, od ściany z wapna, od drewna wykończonego olejem. Żeby nie mieszać mody z tym, co trwałe, podzieliłam ten tekst na trzy części: trendy potwierdzone przez źródła z lat 2025–2026, materiały ponadczasowe oraz fragmenty oznaczone jako „Z praktyki Formentera Studio”, w których piszę o własnych wyborach.
61. edycja Casa Decor (9 kwietnia – 24 maja 2026, pałac przy calle San Agustín 11) pokazała 47 aranżacji. W materiałach organizatora powtarzały się szlachetne drewno, powierzchnie ceramiczne i kamienne o wyraźnej fakturze oraz rzemiosło pokazane współcześnie. W przeglądzie materiałów z tej edycji Casa Decor zwraca uwagę, że materiały coraz częściej służą do budowania i porządkowania przestrzeni, a nie tylko do jej wykończenia. Dobrze było to widać w garderobie przygotowanej dla marki Sanrafael, gdzie dąb połączono z błękitami i głębokimi czerwieniami, a także w łazience studia Viteri/Lapeña dla marki Strohm z ażurową przegrodą z ekstrudowanej ceramiki.
Organizatorzy 64. edycji Salone del Mobile (21–26 kwietnia 2026) opisywali kolory mineralne i ziemiste oraz matowe wykończenia. Relacje z Mediolanu, m.in. Wallpaper*, opisywały odejście od surowego minimalizmu na rzecz bogatszych, bardziej fakturowych wnętrz.
Po Cersaie 2025 branżowy raport włoskiego związku producentów ceramiki wskazywał na płytki o przestrzennej, żłobionej powierzchni, odcienie terakoty i wykończenia inspirowane trawertynem. Wiosenny raport Ceramics of Italy 2026 potwierdza zainteresowanie matowym trawertynem i wapieniem oraz ciepłą paletą ziemi. 43. edycja Cersaie trwa od 21 do 25 września 2026 r.; oficjalne podsumowania jeszcze się nie ukazały – uzupełnię ten tekst, gdy zostaną opublikowane.
Trawertyn to porowata skała wapienna. Chłonie wodę i plamy, a kwasy – sok z cytryny, ocet, wino, agresywne środki czystości – mogą zmatowić jego powierzchnię (Natural Stone Institute). Impregnacja zmniejsza ryzyko plam, ale go nie eliminuje, a do mycia najlepsze są środki o neutralnym pH. W praktyce wybiera się między wersją z wypełnionymi porami (łatwiejszą w utrzymaniu) a niewypełnioną, bardziej surową. Wykończenie szczotkowane lub szlifowane lepiej maskuje ślady użytkowania niż polerowane.
W Hiszpanii warto spojrzeć też na kamień lokalny. Na Balearach tradycyjnie buduje się z marès – miękkiej, porowatej skały wapiennej (kalkarenitu) o ciepłym, piaskowym odcieniu. Kamień z okolicy zwykle najlepiej współgra ze światłem, w którym będzie oglądany.
Wielkoformatowe płyty gresowe i spieki kwarcowe potrafią dziś wiernie odwzorować trawertyn czy marmur. Są praktycznie nienasiąkliwe, nie wymagają impregnacji, dobrze znoszą wysoką temperaturę i słońce – sprawdzają się na blatach i tarasach. Ograniczenia: w wielu produktach wzór jest tylko na powierzchni, więc na krawędziach i fazach widać inny kolor (istnieją droższe wersje z rysunkiem w całej masie), cienkie płyty są wrażliwe na odpryski przy obróbce, a naprawa jest trudniejsza niż w kamieniu, który można przeszlifować.
Z praktyki Formentera Studio: nie wybieram kategorii, tylko konkretny produkt i doświadczonego wykonawcę – nazwy „gres” i „spiek” bywają używane zamiennie. Spiek stosuję tam, gdzie liczy się odporność (blat, taras), kamień naturalny tam, gdzie liczy się dotyk i patyna.
Tynki i farby wapienne (cal) są paroprzepuszczalne i matowe, pomagają stabilizować wilgotność, a świeże wapno ma odczyn zasadowy, który nie sprzyja rozwojowi pleśni (Building Limes Forum, SPAB). Lekka nierówność tonu sprawia, że światło rozkłada się na nich miękko.
Tadelakt to marokańska technika: wapno z pigmentem zagęszczane kamieniem i zabezpieczane mydłem oliwkowym. Powierzchnia jest hydrofobowa i odporna na zachlapania, ale nie wodoszczelna – producenci odradzają ją w kabinie prysznicowej. Wymaga okresowego odnawiania mydłem i unikania kwaśnych detergentów (Kreidezeit).
Tynki gliniane dobrze buforują wilgotność. Sprawdzają się w pomieszczeniach mieszkalnych, a nawet w łazience – poza strefą bezpośredniego zachlapania.
Mikrocement to inna kategoria: zawiera polimery, daje jednolity efekt i zwykle wykańcza się go lakierem, który ogranicza paroprzepuszczalność.
Z praktyki Formentera Studio: w starych kamiennych domach w Hiszpanii, często z podciąganiem wilgoci, wybieram wapno; mikrocement zostawiam na nowe, suche podłoża.
Dąb jest najbardziej uniwersalny – na podłogi, stolarkę i meble. Drewno oliwne jest gęste, twarde i ma wyrazisty rysunek, ale występuje w niewielkich elementach, więc sprawdza się w blatach stołów, deskach i detalach. Kasztan jest trwały i bogaty w garbniki (The Wood Database); z praktyki stolarskiej: przy okuciach lepiej użyć stali nierdzewnej, bo garbniki reagują z żelazem.
O śródziemnomorskim charakterze drewna decyduje wykończenie. Olej lub wosk twardy dają matową powierzchnię, a rysę można naprawić miejscowo. Na wybrzeżu warto aklimatyzować drewno przed montażem i pamiętać, że wiele gatunków w pełnym słońcu jaśnieje lub szarzeje.
Ręcznie formowane płytki i naczynia wnoszą drobne różnice wymiaru, grubości i szkliwa, których nie da się zaprojektować w programie. Posadzki z terakoty (barro cocido) są porowate i wymagają impregnacji, ale pięknie się starzeją. Azulejos i zellige omawiam szerzej w osobnym artykule Poradnika.
Ceramiczne celosías – ażurowe przegrody z cegły lub kształtek – to jeden z najbardziej logicznych detali klimatu śródziemnomorskiego: dają cień i przepływ powietrza, a jednocześnie chronią przed wzrokiem sąsiadów. Na hiszpańskim wybrzeżu upowszechniły się w latach 60. i 70., później ustąpiły klimatyzacji, a dziś wracają jako element architektury pasywnej – o czym w lipcu 2026 r. pisała Casa Decor. Na tegorocznej wystawie ceramiczny ażur pojawił się m.in. na tarasie zaprojektowanym przez Mayice Studio dla Nuet Ceramics.
W Hiszpanii celosía na tarasie czy przy patio realnie ogranicza nagrzewanie. W Polsce częściej pracuje we wnętrzu, np. jako przegroda między kuchnią a jadalnią; na zewnątrz trzeba sprawdzić mrozoodporność kształtek.
Len najlepiej wygląda lekko pognieciony i przepuszcza powietrze – w zasłonach, narzutach, obrusach. Juta sprawdza się w dywanach do stref dziennych. Najbardziej hiszpańskim włóknem jest esparto, twarda trawa rodzima dla zachodniej części basenu Morza Śródziemnego. Najstarsze plecionki z esparto z andaluzyjskiej Cueva de los Murciélagos, przechowywane w Museo Arqueológico Nacional, datowano w 2023 r. na ok. 9500 lat. Z esparto tradycyjnie wyplatano kosze, maty, liny i podeszwy espadryli. W domu warto sięgać po wyroby lokalnych rzemieślników – z jednym zastrzeżeniem: esparto nie lubi stałej wilgoci.
Ochra, terakota, piasek, brąz i złamana biel biorą się wprost z krajobrazu i materiałów, więc nie starzeją się razem z modą. Biel wapienna w Hiszpanii odbija ostre światło; w Polsce ta sama biel potrafi wyglądać szaro, dlatego lepiej sięgnąć po biel złamaną odrobiną ochry.
To moja opinia, a nie dane z raportów. Do mody sezonu zaliczam kuchnie w całości z czerwonego trawertynu, metaliczne laminaty, intensywne, „klejnotowe” kolory na dużych płaszczyznach i ceramikę 3D na każdej ścianie. Mogą być piękne, ale szybko datują wnętrze. Za stały kierunek uważam matowe mineralne ściany, kamień i terakotę na podłodze, drewno wykończone olejem, len i celosías tam, gdzie naprawdę dają cień. Mój test jest prosty: czy materiał pracuje w danym klimacie i czy za dziesięć lat będzie wyglądał lepiej niż dziś?
Śródziemnomorskie wnętrze nie jest kostiumem, tylko sposobem myślenia o materiale, świetle i czasie. Jeśli od tego zaczniesz, trendy staną się tylko dodatkiem.
Informacje zweryfikowano: 25 września 2026 r. Podsumowania Cersaie 2026 uzupełnimy po ich publikacji.
Opowiedz mi o swoich planach — chętnie pomogę Ci znaleźć odpowiedni kierunek.
Warszawa | Polska